Terapia fotodynamiczna (PDT)

Terapia fotodynamiczna to nowoczesna metoda wykorzystująca światło w celach leczniczych. PDT znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach medycyny, ale szczególnie miejsce zajmuje w dermatologii w związku z łatwością naświetlania skóry.

Terapia PDT (z ang. photodynamic therapy) to forma leczenia, wykorzystująca światło oraz substancje światłouczulające do wybiórczego niszczenia komórek nowotworowych, bakterii, wirusów i grzybów, a także miejsc objętych stanem zapalnym. Pacjentom ze zmianami nowotworowymi i przednowotworowymi pozwala często na uniknięcie skomplikowanych zabiegów chirurgicznych. Jest nieinwazyjna i nietoksyczna dla organizmu.

Opis zabiegu

Preparat światłouczulający najczęściej nakładany jest w postaci żelu lub maści. Wchłanianie się preparatu trwa zwykle 1-3 godziny. Po upłynięciu tego czasu, na wybrane miejsce kierowana jest wiązka czerwonego światła o określonej długości fali. Naświetlanie trwa przeciętnie od 5 do 15 minut. Po przeprowadzonym zabiegu skóra leczonego obszaru wykazuje rumień, a w późniejszym czasie ulega złuszczeniu. Zdarza się, że w miejscu przeprowadzenia zabiegu pojawia się ból, obrzęk, zaczerwienienie, intensywne złuszczanie skóry. W przypadku stanów przednowotworowych i nowotworów normalne jest pojawienie się niewielkich ranek w miejscach chorobowych –komórki chore i nowotworowe uszkadzane są wybiórczo, gdyż silniej wchłaniają preparat światłouczulający.

Metoda fotodynamiczna stanowi doskonałą alternatywę dla inwazyjnych zabiegów chirurgicznych, a w przypadku trudnego umiejscowienia zmian PDT może być jedyną metodą umożliwiającą terapię.

Terapia fotodynamiczna jest także bardzo korzystna ze względu na efekty estetyczne – w przeciwieństwie do tradycyjnych metod chirurgicznych nie pozostawia ona śladów ani blizn.

Warto pamiętać, że metoda ta ma również pewne ograniczenia. Wiązka światła używanego do celów leczniczych może wniknąć jedynie do 7 mm w głąb tkanki. Z tego względu, PDT może być wykorzystywana tylko do leczenia powierzchownych zmian skórnych.

W przypadku niektórych chorób zabieg PDT wymaga kilkukrotnego powtórzenia. Nowotwory mogą wymagać przeprowadzenia go 2-4 razy. W przypadku liszaja twardzinowego konieczne może być wykonanie nawet 10 zabiegów.

W jakich celach przeprowadzany jest zabieg

Metoda PDT znajduje zastosowanie w następujących schorzeniach:

  • nowotwory skóry, m.in. rak podstawnokomórkowy (BCC), kolczystokomórkowy,
  • stany przednowotworowe skóry, np. rogowacenie słoneczne, leukoplakia,
  • liszaj twardzinowy,
  • trądzik,
  • brodawki wirusowe: płaskie i zwykłe,
  • brodawki łojotokowe,
  • kłykciny kończyste,
  • fotostarzenie skóry,
  • wiotkość skóry.

Spodziewane efekty

Terapia fotodynamiczna  eliminuje komórki nowotworowe i inne komórki nieprawidłowe. Wykazuje zdolność do zabijania komórek bakterii, grzybów i wirusów. W zastosowaniach kosmetycznych powoduje wzrost syntezy kolagenu i elastyny o kilkaset procent większy niż inne metody fotoodmładzania – w tym zakresie efekty pozytywne narastają stopniowo przez ok. 3 miesiące.

Zalecenia przed

Na ok. 14 dni przed planowanym zabiegiem, należy:

  • przerwać stosowanie ziół fotouczulających: nagietka, dziurawca, miłorzębu japońskiego.
  • odstawić kremy i maści z retinolem, witaminą C lub kwasami owocowymi.
  • nie wykonywać peelingów, ani innych zabiegów złuszczania skóry
  • nie przyjmować aspiryny

Zalecenia

Po zabiegu PDT konieczne jest stosowanie ochrony przed promieniowaniem słonecznym (kremy z filtrem SPF50+) przez 3 kolejne dni. W przypadku silnego podrażnienia skóry lekarz zaleca stosowanie kremów łagodzących (np. Cicalfate, Cicaplast, Dermalibour itp.) W przypadku niektórych chorób zabieg terapii fotodynamicznej wymaga kilkukrotnego powtórzenia.

Przeciwskazania

  • ciąża i karmienie piersią,
  • zażywanie leków światło uczulających doustnych i miejscowych,
  • infekcje w miejscu poddawanym terapii,
  • nieuregulowane choroby ogólne, np.cukrzyca,
  • porfiria,
  • padaczka,
  • bielactwo.

Dodaj komentarz